Większy unijny budżet to także polska racja stanu - premier Tusk stawia sprawę jasno

Polska chce większego unijnego budżetu - to kwestia bezpieczeństwa i rozwoju

W warszawskich rozmowach z przewodniczącym Rady Europejskiej Antóniem Costą premier Donald Tusk podkreślił, że wspólny budżet Unii Europejskiej na lata 2028–2034 musi być wyraźnie większy niż obecny. Jak argumentował, w czasach rosnącej niestabilności geopolitycznej Europa nie może oszczędzać na własnym bezpieczeństwie i odporności. Wyższy poziom finansowania to nie tylko wydatek, ale przede wszystkim inwestycja w stabilność całego kontynentu.

Polska, która od lat należy do największych beneficjentów unijnych funduszy, ma w tej sprawie szczególny interes. Jak przypomniał szef rządu, nasz kraj był, jest i będzie głównym odbiorcą środków europejskich, dlatego każda decyzja o kształcie przyszłego budżetu bezpośrednio przekłada się na tempo modernizacji polskiej gospodarki, infrastruktury i społeczeństwa. Wspólnota potrzebuje dziś odwagi w planowaniu wydatków, a nie kurczowego trzymania się dotychczasowych limitów.

„Wspólnym obowiązkiem Unii Europejskiej i polskim jest być dobrze przygotowanym na różne scenariusze. I to wymaga wysiłku, także finansowego”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Przewodniczący Rady Europejskiej odwiedza obecnie stolice państw członkowskich, by poznać ich stanowiska przed negocjacjami nad nowymi ramami finansowymi. Wizyta w Warszawie miała charakter szczególny - Polska, jako kraj wschodniej flanki NATO i UE, odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu europejskiej odpowiedzi na współczesne zagrożenia. António Costa nie ukrywał, że nasz głos jest w Unii niezwykle ceniony.

Bezpieczeństwo i konkurencyjność to fundamenty nowej filozofii unijnych wydatków

Jak tłumaczył premier Tusk, europejski budżet przechodzi obecnie głęboką zmianę filozofii - z modelu opartego głównie na transferach wyrównawczych na rzecz finansowania wspólnych priorytetów strategicznych. Wśród nich na pierwszym miejscu wymienia się wzmacnianie obronności, bezpieczeństwa oraz konkurencyjności europejskiej gospodarki. To odpowiedź na globalne wyzwania, takie jak rywalizacja technologiczna czy presja migracyjna.

Jednocześnie polski rząd zaznacza, że nowy budżet nie może zapominać o tradycyjnych politykach, które przez lata budowały spójność Wspólnoty. Chodzi przede wszystkim o rolnictwo, które - zdaniem premiera - ma kluczowe znaczenie dla suwerenności żywnościowej Europy. Jak podkreślił, niezależne europejskie rolnictwo to nie tylko kwestia ekonomiczna, ale także bezpieczeństwo i autonomia całego kontynentu.

„Niezależne europejskie rolnictwo to także aspekt bezpieczeństwa, autonomii i prawdziwej suwerenności UE. Będziemy szukali różnych sposobów na nowe środki. Większy budżet europejski leży w interesie każdego kraju członkowskiego, na pewno Polski”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W ocenie uczestników rozmów, przyszłe ramy finansowe muszą łączyć dwie pozornie sprzeczne potrzeby: z jednej strony zwiększać wydatki na obronność i innowacje, z drugiej - utrzymać fundusze na politykę spójności i wspólną politykę rolną. Polska wskazuje, że synergia między specyfiką państw członkowskich a wzmacnianiem UE jako całości jest możliwa, ale wymaga mądrego kompromisu.

Katastrofa w Sokolnikach przyspiesza prace nad surowszymi karami dla kierowców

Podczas spotkania z mediami premier Tusk odniósł się także do tragicznego wypadku, do którego doszło w Sokolnikach, gdzie pociąg Intercity zderzył się z samochodem ciężarowym na niestrzeżonym przejeździe kolejowym. To kolejne w ostatnich miesiącach zdarzenie tego typu, które wstrząsnęło opinią publiczną i skłoniło rząd do zdecydowanych działań.

Szef rządu zapowiedział radykalne zaostrzenie przepisów wobec kierowców, którzy ignorują sygnalizację świetlną lub wjeżdżają na przejazdy mimo opuszczonych zapór. Jak przyznał, dotychczasowe apele i kampanie społeczne nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, dlatego nowe regulacje będą bardzo rygorystyczne. Prace nad zmianami mają rozpocząć się niezwłocznie.

„Niestety jest to kolejny przypadek, kiedy katastrofa ma miejsce na przejeździe kolejowym. Dlatego musimy rozpocząć pilne prace nad zaostrzeniem przepisów dla tych, którzy systematycznie wjeżdżają na przejazdy mimo zapór czy czerwonego światła”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Eksperci od lat alarmują, że lekceważenie znaków drogowych na przejazdach kolejowych to jedno z najpoważniejszych zagrożeń w polskim transporcie. Tylko w ubiegłym roku doszło do kilkudziesięciu takich zdarzeń, w których zginęły lub zostały ranne dziesiątki osób. Nowe przepisy mają być odpowiedzią na te statystyki i realną szansą na poprawę bezpieczeństwa na kolei.

Co nowy budżet UE oznacza dla mieszkańców Wieliczki i powiatu wielickiego?

Dla mieszkańców Wieliczki i okolic decyzje o kształcie unijnego budżetu na lata 2028–2034 nie są abstrakcyjną polityką - to konkretne pieniądze na lokalne inwestycje. To dzięki funduszom europejskim w ostatnich latach udało się zmodernizować m.in. drogę wojewódzką DW 964 w kierunku Niepołomic, wybudować nowe place zabaw i ścieżki rowerowe w gminie Wieliczka, a także dofinansować termomodernizację szkół i budynków użyteczności publicznej.

W najbliższych latach samorządowcy z powiatu wielickiego liczą na środki z nowej perspektywy na rozwój transportu niskoemisyjnego - w tym zakup elektrycznych autobusów dla komunikacji miejskiej łączącej Wieliczkę z Krakowem - oraz na dokończenie obwodnicy Wieliczki w ciągu drogi krajowej DK 94. Te inwestycje, szacowane na setki milionów złotych, bez unijnego wsparcia byłyby dla lokalnego budżetu ogromnym obciążeniem.

Mieszkańcy gminy, którzy codziennie pokonują trasę do pracy w Krakowie, z pewnością odczują też skutki ewentualnego zwiększenia środków na bezpieczeństwo kolejowe. Modernizacja linii kolejowej E 30 na odcinku Kraków – Wieliczka oraz poprawa bezpieczeństwa na przejazdach w Śledziejowicach, Kokotowie i Węgrzcach Wielkich to priorytety, które mogą zyskać na nowym budżecie. Lokalni działacze podkreślają, że każda złotówka zainwestowana w bezpieczeństwo na kolei to realna ochrona życia mieszkańców.

Wizyta Antónia Costy - wyraz uznania dla polskiej pozycji w UE

Przewodniczący Rady Europejskiej podczas wspólnego wystąpienia z premierem Tuskiem nie krył słów uznania pod adresem polskiego rządu. Jak podkreślił, doświadczenie, wiedza i mądrość Donalda Tuska dają mu unikalny głos w Unii Europejskiej, a pozycja Polski i jej inicjatywy są bardzo doceniane przez wszystkich przywódców państw członkowskich.

António Costa zaznaczył, że Unia potrzebuje budżetu, który pozwoli realizować najważniejsze priorytety - wzmacniać obronność, bezpieczeństwo, konkurencyjność, innowacyjność oraz strategiczną odporność. Jednocześnie nowe ramy finansowe muszą nadal wspierać rolnictwo i polityki rozwoju, które są kluczowe dla dobrobytu Europy. To jasny sygnał, że Polska i Komisja Europejska mówią dziś jednym głosem w sprawie priorytetów wydatkowych.

Warto przypomnieć, że negocjacje nad budżetem UE na lata 2028–2034 dopiero się rozpoczynają, ale już teraz wiadomo, że będą one jednymi z najbardziej skomplikowanych w historii Wspólnoty. Polska, jako największy beneficjent funduszy, ma w tych rozmowach szczególną rolę do odegrania. Od tego, jak zostaną one przeprowadzone, zależeć będzie nie tylko przyszłość unijnej polityki spójności, ale także tempo modernizacji naszego kraju.

Spotkanie w Warszawie było więc nie tylko okazją do wymiany poglądów, ale przede wszystkim do zaprezentowania spójnego stanowiska Polski w kluczowej dla przyszłości Europy kwestii. Jak zapowiedział premier Tusk, rząd będzie aktywnie uczestniczyć w pracach nad nowym budżetem, zabiegając o jak najkorzystniejsze dla naszego kraju rozwiązania.

Najważniejsze fakty i daty dotyczące przyszłego budżetu UE

• 2028–2034 - okres obowiązywania nowych wieloletnich ram finansowych Unii Europejskiej, które są obecnie przedmiotem negocjacji między państwami członkowskimi.
• Polska jest największym beneficjentem unijnych funduszy - od momentu akcesji do UE otrzymała już ponad 200 mld euro z różnych źródeł, a w obecnej perspektywie na lata 2021–2027 ma do dyspozycji prawie 77 mld euro z budżetu UE i 59 mld euro z Funduszu Odbudowy.
• Katastrofa w Sokolnikach - do wypadku doszło w dniu wizyty Antónia Costy w Warszawie; premier Tusk zapowiedział natychmiastowe prace nad zaostrzeniem przepisów dotyczących przejazdów kolejowych, które mają być bardzo rygorystyczne.
• Priorytety nowego budżetu według polskiego rządu: bezpieczeństwo i obronność, konkurencyjność gospodarki, innowacyjność, strategiczna odporność oraz wsparcie dla rolnictwa i polityki spójności.