Stefan Barbacki

Profesor nauk rolniczych
01.09.1903 30.07.1979 Wieliczka

Biografia

Stefan Barbacki urodził się 1 września 1903 roku w Wieliczce w rodzinie sędziego Jana Barbackiego i Zofii z domu Warchałowskiej.

W latach 1913–1921 uczęszczał do V gimnazjum klasycznego w Krakowie. Studiował na Wydziałach Filozoficznym i Rolniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie uzyskał dyplom magistra inżyniera rolnictwa (1925). Na ostatnim roku studiów był asystentem prof. Edmunda Załęskiego, pioniera biometrii rolniczej w Polsce.

Po studiach otrzymał etat asystenta w Dziale Hodowli i Genetyki Zbóż w Państwowym Instytucie Naukowym Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach, w którym pracował przez kolejne 20 lat, awansując na adiunkta w Dziale Roślin Pastewnych i Przemysłowych, a w 1944 na kierownika Działu Odmianoznawstwa.

Stopień doktora otrzymał w 1929 na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie rozprawy Zbadań porównawczych nad odmianami pszenicy Sandomierką i Wysokolitewką, napisanej pod kierunkiem prof. Edmunda Załęskiego.

W latach 1935–1936 przebywał jako stypendysta fundacji Rockefeller u prof. R. A. Fishera w Galton Laboratory Uniwersytetu Londyńskiego, gdzie odbył studia uzupełniające z zakresu statystyki matematycznej i jej zastosowań w doświadczalnictwie i genetyce.

W 1945 przeniósł się z Puław do Poznania, gdzie na Wydziale Rolniczo–Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego uzyskał stopień doktora habilitowanego z zakresu genetyki i hodowli roślin. Następnie objął stanowisko docenta i zastępcy profesora oraz kierownika nowo utworzonej Katedry Doświadczalnictwa Rolniczego i Biometrii, a w 1948 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1954 został profesorem zwyczajnym. Przeszedł na emeryturę w 1973.

W 1947 został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, w 1952 członkiem Polskiej Akademii Nauk. Był przewodniczącym Komitetu Hodowli i Uprawy Roślin Wydziału Nauk Rolniczych i Leśnych PAN.

Przyczynił się do utworzenia Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych, a przez kilka lat przewodniczył jego Radzie Naukowej. Był aktywnym działaczem wielu towarzystw naukowych, prezesem i wiceprezesem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, inicjatorem i prezesem Polskiego Towarzystwa Genetycznego, przewodniczącym Poznańskiego Oddziału Towarzystwa Przyrodników Mikołaja Kopernika (1955). Był redaktorem naczelnym czasopism naukowych Przegląd Doświadczalnictwa, Genetica Polonica i Przegląd zagranicznej literatury naukowej z zakresu genetyki i hodowli roślin.

Dokonania naukowe: autor ponad 150 publikacji naukowych, w tym podręcznika Doświadczalnictwo rolnicze (1935) i monografii Analiza zmienności i współzależności w zagadnieniach doświadczalnictwa rolniczego (1939) oraz pracy Doświadczenia kombinowane (1951). Zajął się genetyką jęczmienia i odmianoznawstwem pszenic, a także badaniami nad łubinem i innymi roślinami pastewnymi. Był twórcą dwóch zasadniczych szkół: poznanskiej szkoły zastosowań metod statystycznych w biologii i rolnictwie oraz szkoły biologicznej obejmującej genetykę i hodowlę wraz z biometrią.

Wykształcił bardzo liczną kadrę: wypromował 113 magistrów inżynierów rolnictwa, promował 32 doktorów nauk rolniczych i przyrodniczych, spośród których 20 uzyskało stopień doktora habilitowanego, docenta i tytuł profesora.

Zmarł i został pochowany w Poznaniu na cmentarzu parafialnym na Sołaczu (kwatera św. Łukasza-20-16). Upamiętniony m.in. poprzez utworzenie w 1994 Krajowej Nagrody Naukowej z Zakresu Genetyki Roślin im. Stefana Barbackiego.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Stworzył i kierował Katedrą Doświadczalnictwa Rolniczego i Biometrii oraz kierował Zakładem Genetyki Roślin PAN.
Założył Zakład Hodowli Roślin PAN w Poznaniu w 1954 i kierował nim, a w 1961 połączono go z Zakładem Genetyki PAN w Skierniewicach tworząc Instytut Genetyki Roślin PAN.
Wypromował 113 magistrów inżynierów rolnictwa, promował 32 doktorów nauk rolniczych i przyrodniczych, spośród których 20 uzyskało habilitację, docenta lub tytuł profesora.
Autor ponad 150 publikacji naukowych, w tym podręcznika Doświadczalnictwo rolnicze (1935) i monografii Analiza zmienności i współzależności w zagadnieniach doświadczalnictwa rolniczego (1939).
Otrzymał Państwową Nagrodę Naukową I stopnia w dziedzinie nauk rolniczo-leśnych (1950).

Ciekawostki

Był stypendystą Fundacji Rockefellera u R. A. Fishera w Galton Laboratory, University of London (1935–1936).
W 1948 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1954 - profesora zwyczajnego.
W 1994 ustanowiono Nagrodę im. Stefana Barbackiego w Genetyce Roślin przez Instytut Genetyki Roślin PAN.

Udostępnij