Stanisław Franciszek Jamka
Biografia
Stanisław Franciszek Jamka urodził się w rodzinie Józefa w Wieliczce 11 kwietnia 1895 roku. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich, służył w 2. pułku piechoty w składzie II Brygady, a następnie w kompanii telegraficznej Komendy Legionów Polskich. Pełnił funkcje plutonowego, następnie sierżanta, dowódcę sekcji telegraficznej i dowódcę taborów. Po przysięgach wstąpił do Polskiego Korpusu Posiłkowego, służąc w kompanii telegraficznej. Podczas usiłowania przekroczenia frontu pod Rarańczą w połowie lutego 1918 został aresztowany przez Austriaków i przetrzymywany w obozie w Szeklence. Następnie wcielono go do armii i skierowano na front włoski.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. W grudniu 1918 jako podchorąży służył w Oddziale Telefonicznym Naczelnego Dowództwa Galicji Wschodniej. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej.
3 maja 1922 roku zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 7. lokatą w korpusie oficerów łączności; jego oddział macierzysty był 1. pułk łączności. Był adiutantem sztabowym. W 1923 roku pełnił służbę w Oddziale IV Sztabu Generalnego. 1 listopada 1924 został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej jako słuchacz Kursu normalnego (1924–1926). 1 grudnia 1924 mianował majorem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 1. lokatą w korpusie oficerów łączności. 11 października 1926, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do 1. pułku łączności w Zegrzu na stanowisko dowódcy II batalionu. 31 października 1927 ponownie przeniesiony do Oddziału IV Sztabu Generalnego. W grudniu 1929 został przeniesiony do 2. pułku łączności w Jarosławiu na stanowisko dowódcy batalionu. W czerwcu 1930, w tym samym garnizonie, został przeniesiony do 3. pułku piechoty Legionów na stanowisko dowódcy batalionu. W październiku 1932 został przeniesiony do 10 Dywizji Piechoty w Łodzi na stanowisko szefa sztabu. Od października 1935 do lipca 1939 był dowódcą 7. batalionu telegraficznego w Poznaniu. Na stopień podpułkownika został mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937 i 2. lokatą w korpusie oficerów łączności.
25 sierpnia 1939 został przydzielony do sztabu Armii „Modlin” na stanowisko dowódcy łączności. Na tym stanowisku walczył w kampanii wrześniowej. 5 września wczesnym rankiem sztab armii został nagle przerzucony z Modlina do Jabłonny. Miało to fatalne skutki dla oddziałów łączności, które nie tylko się opóźniły, ale także pogubiły wozy ze sprzętem, które już nigdy do nich nie powróciły. Dowódca armii utracił łączność z podległymi jednostkami. Generał Emil Krukowicz-Przedrzymirski nie szczędził słów nagany dowódcy łączności armii ppłk. dypl. Stanisławowi Jamce za tak poważne zaniedbania w czasie przerzutu ośrodka łączności armii z Modlina do Jabłonny. Ppłk Jamka wyjaśnił rzeczowo, że przerwy w łączności powstały nie z jego winy, lecz z przyczyn obiektywnych, wskutek działań nieprzyjaciela (vis maior) i zobowiązał się jak najszybciej usprawnić sieć łączności. Odczuł to jednak tak boleśnie, że po kilku dniach, przemęczony, zachorował na serce i odesłany został do szpitala.
Po agresji ZSRR na Polskę podczas okupacji sowieckiej zastał zatrzymany i osadzony w Obozie NKWD w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 3970.
Jego bratem był Władysław Jamka (1898–1983), także oficer łączności Wojska Polskiego i również absolwent Wyższej Szkoły Wojennej.
Symboliczny grób Stanisława Jamki został ustanowiony na grobowcu rodzinnym na cmentarzu w Wieliczce (kwatera IX b).
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownika. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 r. w Warszawie, podczas uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” 3 maja 2010 został zasadzony Dąb Pamięci honorujący Stanisława Jamkę na cmentarzu komunalnym w Wieliczce.