W Gdańsku ruszyła odbudowa Ukrainy na papierze: umowy za 10 mld euro

Gdańsk stał się centrum decyzji o powojennej odbudowie Ukrainy

Dwudniowa Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy rozpoczęła się w Gdańsku od mocnego politycznego sygnału: odbudowa kraju napadniętego przez Rosję ma być prowadzona nie tylko jako wielki projekt infrastrukturalny, ale także jako wspólne przedsięwzięcie polityczne, gospodarcze i społeczne. W wydarzeniu uczestniczą europejscy liderzy, szefowie rządów i państw, przedstawiciele instytucji unijnych, a także przedsiębiorcy i menedżerowie. To właśnie w takim szerokim, międzynarodowym trybie mają zapadać ustalenia dotyczące inwestycji, współpracy i dalszego wsparcia dla Ukrainy.

Konferencja została współzorganizowana przez Polskę i Ukrainę jako część szerszego formatu międzynarodowego, który wyrósł z działań państw G7 oraz platformy darczyńców dla Ukrainy. Chodzi o skoordynowanie wysiłków wielu państw i instytucji, tak aby odbudowa nie była zbiorem pojedynczych deklaracji, lecz procesem opartym na konkretnych mechanizmach finansowania i współpracy. W praktyce oznacza to rozmowy o pieniądzach, inwestycjach, bezpieczeństwie i odbudowie codziennego życia po wojnie.

"Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo 'solidarność' to nie jest pusty slogan"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Podczas sesji otwierającej premier Donald Tusk podkreślał, że przez dwa dni w Gdańsku tysiące uczestników będzie pracować nad wielkim projektem odbudowy Ukrainy po wojnie. W jego wystąpieniu wybrzmiał nie tylko wymiar gospodarczy całego przedsięwzięcia, ale też przekonanie, że odbudowa nie może ograniczać się do murów, dróg, szkół i elektrowni. Równie ważne ma być odtwarzanie wspólnoty, relacji między ludźmi i fundamentów życia publicznego.

"Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Wybór Gdańska na miejsce rozmów nie był przypadkowy. To miasto niesie wyjątkowy ciężar historyczny: właśnie tutaj rozpoczęła się II wojna światowa, a po jej zakończeniu Gdańsk sam stał się jednym z najbardziej wyrazistych przykładów odbudowy z ruin. Ten symboliczny kontekst organizatorzy wykorzystują jako tło dla rozmowy o tym, jak po wielkiej katastrofie przywracać nie tylko zabudowę, lecz także tożsamość i zdolność do dalszego rozwoju.

"To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Miliony i miliardy euro, umowy i inwestycje mają ruszyć po konferencji

Najbardziej konkretny wymiar konferencji to liczby. Strona ukraińska zapowiedziała, że podczas wydarzenia oczekiwane jest podpisanie ponad 160 umów o łącznej wartości 10 miliardów euro. Mają one dotyczyć różnych obszarów: od rozwoju regionalnego i działalności biznesowej po kwestie związane z obronnością. To oznacza, że Gdańsk stał się miejscem, w którym rozmowy polityczne mają bezpośrednio przełożyć się na dokumenty, kontrakty i przyszłe inwestycje.

"Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro"

Julia Swyrydenko, Premier Ukrainy

Ważnym elementem ogłoszonym podczas konferencji jest także uruchomienie pierwszej płatności dla Ukrainy z unijnej pożyczki. Chodzi o 3,2 miliarda euro z całego instrumentu finansowego o wartości 90 miliardów euro. To nie tylko finansowy zastrzyk dla państwa prowadzącego wojnę i przygotowującego się do odbudowy, ale również sygnał, że europejskie wsparcie ma przyjąć formę długofalową, a nie jedynie doraźną.

Unijni liderzy wyraźnie zaznaczali w Gdańsku, że pomoc dla Ukrainy pozostaje częścią strategicznego interesu Europy. W ich wypowiedziach powracał motyw trwałego pokoju, utrzymania wsparcia i wzmacniania niezależności Ukrainy. Podkreślano również, że celem nie jest wyłącznie przetrwanie państwa w czasie wojny, lecz także jego przyszły rozwój jako wolnego europejskiego kraju, zdolnego do wzrostu gospodarczego i przyciągania inwestycji.

"Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój"

Antonio Costa, szef Rady Europejskiej

"W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie"

Ursula von der Leyen, Przewodnicząca Komisji Europejskiej

• Konferencja w Gdańsku potrwa 2 dni.
• Zapowiedziano podpisanie ponad 160 umów.
• Łączna wartość oczekiwanych porozumień to 10 mld euro.
• Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro.
• Środki te pochodzą z unijnej pożyczki o łącznej wartości 90 mld euro.

Odbudowa to także historia, pojednanie i przyszłość Ukrainy w Europie

Wystąpienia w Gdańsku pokazały, że odbudowa Ukrainy jest przedstawiana znacznie szerzej niż tylko jako remont zniszczonych miast. Premier Donald Tusk mówił o historycznym wyzwaniu stojącym dziś przed Europą i światem zachodnim: o potrzebie jedności wobec agresji i niepewności, która w ostatnich latach objęła dużą część globu. W tym ujęciu pomoc dla Ukrainy ma wymiar zarówno praktyczny, jak i cywilizacyjny.

Padły też słowa o przyszłości Ukrainy jako części zjednoczonej Europy. W tym kontekście zaakcentowano, że pełne zjednoczenie wymaga nie tylko wspólnych interesów politycznych i gospodarczych, ale również rozumienia własnej historii oraz gotowości do pojednania. Gdańsk został tu pokazany jako symbol miejsca, z którego można wyciągać lekcję: wojna potrafi podzielić narody, ale prawda historyczna i wzajemny szacunek pozwalają budować późniejsze partnerstwo.

"Ukraina słusznie chce być częścią zjednoczonej Europy. Zawsze warunkiem prawdziwego, pełnego zjednoczenia było rozumienie własnej historii. I autentyczna zdolność i gotowość do pojednania"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Na marginesie konferencji zaplanowano również szereg spotkań dwustronnych polskiego premiera z innymi przywódcami i szefami ważnych instytucji. Wśród rozmówców znaleźli się prezes Banku Światowego Ajay Banga, kanclerz Austrii Christian Stocker oraz premier Bułgarii Rumen Radew. Równolegle mają być podpisywane umowy między podmiotami polskimi i ukraińskimi, których celem jest zacieśnianie relacji gospodarczych i tworzenie podstaw pod dalszą współpracę po zakończeniu wojny.

To właśnie ten podwójny wymiar wydarzenia - polityczny i biznesowy - najmocniej wybrzmiewa dziś w Gdańsku. Z jednej strony padają deklaracje o solidarności, pokoju i wspólnej odpowiedzialności za przyszłość Europy. Z drugiej strony na stole leżą konkretne kwoty, porozumienia i projekty, które mają zdecydować o tym, jak szybko i w jakiej skali Ukraina będzie mogła odbudowywać swoje regiony, gospodarkę i instytucje.